Zdalne nauczanie w Polsce - COVID-19

Co nauczyciele i uczniowie sądzą o zdalnym nauczaniu?

Raport badawczy przygotowany przez firmę edukacyjną Mogalo organizującą ogólnopolskie internetowe konkursy przedmiotowe w szkołach, n a podstawie ankiet 421 nauczycieli oraz 565 uczniów z całej Polski, zebranych tuż po zakończeniu roku szkolnego 2019/2020.

Marcowa terapia szokowa

Marzec 2020. W Polsce nie mamy zdiagnozowanych przypadków COVID-19. Nasze dzieci chodzą normalnie do szkoły. My chodzimy normalnie do pracy. Poza uczelniami wyższymi, nikt nie praktykuje nawet w najmniejszym stopniu zdalnej edukacji. Z opinią, że szkoły nie były na nią gotowe zgadza się ogromna większość zarówno nauczycieli jak i uczniów.

Pytanie 1: Czy szkoły były gotowe na zdalną edukację ?
84% nauczycieli i 68% uczniów ma krytyczne spojrzenie na sytuację. Nie ma przy tym znaczenia typ szkół, wiek uczniów i nauczycieli, czy nauczany przedmiot.

Ale… dlaczego?

Jednym z powodów jest na pewno czas. Aż 92% nauczycieli musiało poświęcać go więcej na przygotowanie lekcji, natomiast 55% uczniów uważa, że musiało dłużej się uczyć.

Pytanie 2: Czy edukacja zdalna zajmuje więcej czasu uczniom/nauczycielom ?

Dłużej nie znaczy lepiej?

Na pytanie o wyższość nauki zdalnej nad tradycyjną, obie zainteresowane strony również są zgodne.

Pytanie 3: Czy Edukacja zdalna jest skuteczniejsza od tradycyjnej ?
Aż 87% nauczycieli oraz 73% uczniów stwierdziło, że nauka w tradycyjnej formie jest lepiej przyswajana.

Nierówne szanse

Według ponad połowy badanych nie było sprawiedliwych warunków do nauki. Ostrzej na ten temat wyrażali się uczniowie.

Pytanie 4: Czy Uczniowie mieli równe szanse w bieżącym roku szkolnym ?
Konsekwencje poniosą zwłaszcza maturzyści oraz 8-klasiści, choć ich opinia nie odbiega od uczniów z pozostałych roczników.

Co z egzaminami?

Czy powinny być unieważnione?

Pytanie 5: Czy matury i egzaminy powinny być unieważnione ?
Powtórka matur lub egzaminów 8-klasistów jest oczywiście logistycznie niemożliwa, ale na ogromną uwagę zwraca fakt, że o ile maturzyści mają podobne odczucia jak większość uczniów, to najstarsze klasy szkół podstawowych (SP8) wyglądają na najbardziej sfrustrowane i aż 30% chciałoby powtórzenia egzaminów.

Co było najtrudniejsze do nauki?

Najwięcej trudności do nauki zdalnej sprawiała matematyka.

Łatwość opanowywania wszystkich przedmiotów najczęściej wskazywali uczniowie, którzy wcześniej odpowiadali, że nauka zdalna jest skuteczniejsza od tradycyjnej. Na uwagę zwraca też rzadkie wskazywanie języka angielskiego jako trudnego do nauki zdalnie.

Jakie narzędzia pomagały w uczeniu się?

Obie grupy wskazywały podobne narzędzia do nauki. Najczęściej wskazywano "Microsoft Office 365 dla Edukacji", nauczyciele byli też dyspozycyjni pod telefonem i pocztą elektroniczną.

Odpowiedzi uczniów.

Odpowiedzi nauczycieli.
Nauczyciele bez względu na wiek bardzo szybko zaczęli korzystać z wielu dostępnych rozwiązań technologicznych. Poniżej prezentujemy podział pedagogów ze względu na narzędzia z których korzystali:




Procent uczniów wskazujących na korzystanie z wybranych narzędzi.
Mimo dostępności nauczyciela przez pocztę elektroniczną, skype, telefon, widać, że uczniowie obawiają się formy kontaktu 1:1 i wielu z nich nie korzystało z bezpośrednich, indywidualnych konsultacji.

Jak wyglądały lekcje?

Edukacja zdalna w znacznym stopniu opierała się o prace domowe, zlecane były one przez blisko 90% nauczycieli.

Jednocześnie, co pokazuje ogromne zaangażowanie nauczycieli 84% prowadziło lekcje na żywo. Pedagodzy przygotowywali zarówno własne materiały do nauki jak i korzystali z zasobów Internetu. Około ⅔ nauczycieli organizowało sprawdziany i kartkówki. Na uwagę zasługuje też fakt, że 17% nauczycieli nagrywało własne lekcje i udostępnialo uczniom. Bardzo podobne wyniki były bez względu na nauczany przedmiot, co potwierdza wysokie zaangażowanie pedagogów.

Przyjrzyjmy się też z perspektywy uczniów:

Wyniki mocno pokrywają się z odpowiedziami nauczycieli, lekcje były różnorodne, a pedagodzy dostępni dla dzieci. Widać jednak barierę dla indywidualnych konsultacji. Nie widać też istotnych różnic gdy przyglądamy się typom szkół, zarówno w podstawowych jak i ponadpodstawowych korzystano z podobnych rozwiązań w podobnym stopniu.

"Czarna" strona edukacji zdalnej?

Z jakimi problemami mierzyli się nauczyciele, a z jakimi uczniowie?

Ogromna większość obu badanych grup wskazywała, że napotykała problemy techniczne (zerwanie połączenia, problem z jakością, przerwy). Jeśli chodzi o brak sprzętu, to znacznie częściej wskazywany był przez nauczycieli. Rozbieżności odpowiedzi też są na podstawie wymagań, uczniowie znacznie częściej sugerowali niewykonalność liczby zadań do zrealizowania. Wydaje się też wyolbrzymiony problem wulgarnych zachowań, występujący wg 11% uczniów.

Zdecydowanie jednak najbardziej bolesny problem to kwestia samodzielności pracy, ponad 90% nauczycieli wskazało go jako częsty.

Nauczyciele w różnych typach szkół odpowiadali podobnie. Na uwagę zwraca chyba tylko fakt tworzących się większych dysproporcji u uczniów w liceach oraz trochę trudniejszy kontakt z rodzicami w szkołach podstawowych i technikach. Najmłodsi uczniowie wg pedagogów też 2 krotnie częściej źle reagowali na stres.

Uczniowie również potwierdzają, że w szkołach ponadpodstawowych dysproporcje tworzyły się szybciej, najwięcej stresu odczuwali licealiści, a wulgarne zachowania były częstsze w szkołach podstawowych.

Kto chce zdalnej edukacji od września?

W zasadzie to... nikt.

Pytanie: Czy chce Pan/Pani aby kolejny rok szkolny rozpoczął się zdalnie?
Na wykresie pokazano % nauczycieli którzy odpowiedzieli "Zdecydowanie nie zgadzam się" oraz "Raczej się nie zgadzam"

Poniżej widać tylko % odpowiedzi “Zdecydowanie nie zgadzam się” względem wieku nauczycieli, opinie na ten temat są więc bardzo zdecydowanie przeciwne.

Opinia uczniów na to samo pytanie, jest podobna, choć “zdecydowanie nie zgadzających się” na zdalną edukację od września jest mniej niż połowa, są więc w tej opinii mniej stanowczy od nauczycieli.

Pytanie: Czy chcesz aby kolejny rok szkolny rozpoczął się zdalnie?

Podsumowanie

Sytuacja związana z wymuszoną zdalną edukacją była bardzo trudna zarówno dla nauczycieli jak i uczniów. Doświadczyli oni sporo problemów i stresu. Nauka zajmowała więcej czasu i była mniej efektywna, ale obie grupy szybko zaadaptowały do nowych narzędzi. Niestety warunki do nauki nie były sprawiedliwe w odczuciu uczniów i nauczycieli, co rzutuje negatywnie na wyniki np. egzaminów czy ocen. Bardzo wyraźne są opinie na temat niegotowości szkół na zastosowane rozwiązania oraz ogromna chęć powrotu do szkoły stacjonarnej.

Badanie zostało wykonane tuż po zakończeniu roku szkolnego, być może okres wakacji złagodzi wyraźnie negatywne odczucia na temat zdalnej edukacji, ale bez wątpienia wszyscy chcą powrotu do "normalności".

Nasze zawody wywodzą się z pasji do nauki. Z przyjemnością odpowiemy na wszelkie pytania i wątpliwości, a także jeśli trzeba, podeślemy dodatkowe materiały i informacje dla zainteresowanych.